Blog żeglarski od 2007 roku FacebookYouTubeInstagramE-mail
← Strona główna
Bezpieczeństwo

Bayesian – dwa śledztwa, dwie prawdy. Włosi: winna załoga, nie jacht

Jacht Bayesian w porcie Milazzo, 8 sierpnia 2024

Bayesian w porcie Milazzo na Sycylii, 8 sierpnia 2024 r. – jedenaście dni przed zatonięciem.

Ponad dwa lata po zatonięciu Bayesiana mamy dwie zupełnie różne odpowiedzi na pytanie „dlaczego?”. Brytyjscy badacze wypadków wskazują na stateczność jachtu z gigantycznym masztem. Włoscy biegli prokuratury twierdzą coś odwrotnego: jacht był dobrze zbudowany, a zawiodła załoga.

Przypomnienie: noc w Porticello

19 sierpnia 2024 r., około 4 rano, 56-metrowy slup Bayesian stał na kotwicy pod Porticello, kilka kilometrów od Palermo. Na pokładzie było 12 gości i 10 osób załogi. Nad zatoką przeszła gwałtowna burza – jacht przewrócił się na burtę i w kilkanaście minut zatonął. Zginęło siedem osób, w tym brytyjski przedsiębiorca Mike Lynch i jego córka Hannah. Pisałem o tym kilka dni po tragedii: Trąba wodna zatopiła superjacht Bayesian.

Zatoka pod Palermo widziana z Solunto – rejon Porticello

Wybrzeże pod Palermo widziane ze wzgórza Solunto. Porticello, przy którym Bayesian stał tej nocy na kotwicy, leży tuż u jego podnóża.

Latem 2025 r. wrak podniesiono z dna i przewieziono do portu Termini Imerese, gdzie od tamtej pory jest badany.

Maszt, który był rekordem świata

Żeby zrozumieć ten spór, trzeba zacząć od masztu. Bayesian (wcześniej „Salute”) zszedł na wodę w 2008 r. ze stoczni Perini Navi i miał najwyższy aluminiowy maszt na świecie – około 72–75 m, zależnie od tego, skąd się mierzy, i prawie 2900 m² żagla. Siostrzane jednostki tej serii były keczami z dwoma niższymi masztami.

Taki maszt trzeba czymś zrównoważyć. Bayesian miał podnoszony kil (miecz) o masie około 60 ton. Opuszczony dawał zanurzenie 9,8 m, a podniesiony – tylko 4,05 m. Kil podnosi się m.in. po to, żeby wejść na płytsze kotwicowisko. Tej nocy w Porticello kil był podniesiony.

Bayesian pod pełnymi żaglami – kolejne zdjęcia przewiniesz strzałką (Instagram: @the_memories_of_a_traveler).

Kil Bayesiana: podniesiony czy opuszczony? PODNIESIONY zanurzenie 4,05 m tak było w Porticello OPUSZCZONY zanurzenie 9,8 m maszt ok. 72–75 m kil ok. 60 t rysunek poglądowy, nie w skali – kris-yachting.com

Wersja brytyjska: MAIB

Bayesian pływał pod brytyjską banderą, więc wypadek bada brytyjska komisja MAIB (Marine Accident Investigation Branch). W raporcie wstępnym z maja 2025 r. wyliczyła, że przy podniesionym kilu i zrzuconych żaglach wiatr powyżej 63,4 węzła w burtę wystarczał, by przewrócić jacht, a po przechyle większym niż ok. 70° nie było już powrotu. Według MAIB tej nocy wiatr nagle przekroczył 70 węzłów, a Bayesian położył się na burtę w mniej niż 15 sekund.

Najważniejsze: tej słabości nie było w dokumentacji stateczności na pokładzie, więc armator i załoga mogli o niej nie wiedzieć. MAIB nie ocenia winy – jej celem są zalecenia bezpieczeństwa. Raport końcowy wciąż nie został opublikowany.

Wersja włoska: biegli prokuratury

Zupełnie inaczej widzą to biegli prokuratury w Termini Imerese – trzech inżynierów okrętowych z uczelni w Mesynie, Neapolu i Trieście, wspieranych m.in. przez oficera straży przybrzeżnej i meteorologa. Według włoskich mediów (La Repubblica, 13 listopada 2026) w raporcie, który ma trafić do prokuratury do końca listopada, piszą, że:

  • Bayesian był dobrze zbudowanym jachtem bez wad konstrukcyjnych i wytrzymałby taką pogodę,
  • burza była niewiele więcej niż szkwałem poprzedzającym front i dało się nad nią zapanować,
  • kluczowy był nieopuszczony kil – z kilem w dole jacht znacznie lepiej równoważyłby maszt,
  • zawiodła reakcja załogi: niedocenienie zagrożenia i spóźnione działanie przy pogarszającej się pogodzie.

Prokuratura prowadzi postępowanie wobec trzech osób: kapitana Jamesa Cutfielda, starszego mechanika Tima Parkera Eatona oraz Matthew Griffithsa, który miał tej nocy wachtę. Według prokuratury wachtowy nie miał kwalifikacji do pełnienia wachty przy takim ostrzeżeniu pogodowym, a mechanik nie zabezpieczył przedziałów maszynowni. Zawiadomienie o zakończeniu śledztwa ma zostać wydane jeszcze przed świętami.

Biegli porównali też zachowanie załogi z jachtem Sir Robert Baden Powell – mniejszym, lżejszym żaglowcem, który stał w tej samej zatoce i przetrwał burzę bez szkód.

Dwie wersje w skrócie

MAIB (Wielka Brytania)Biegli prokuratury (Włochy)
Jachtpodatny na przewrócenie przy podniesionym kilu, czego nie było w dokumentacjidobrze zbudowany, bez wad konstrukcyjnych
Pogodaekstremalny podmuch powyżej 70 węzłówszkwał, nad którym dało się zapanować
Kilpodniesiony – stąd mały zapas statecznościnieopuszczony – zaniedbanie załogi
Charakterbadanie bezpieczeństwa, nie szuka winnychśledztwo karne wobec trzech członków załogi

Ciekawe, że w jednym punkcie obie strony się zgadzają: tej nocy kil był podniesiony. Różnią się tym, czy to wina konstrukcji, która przy podniesionym kilu była za mało stateczna, czy załogi, która go nie opuściła.

Co z tego wynika dla nas, żeglarzy

Nasze jachty są dziesięć razy mniejsze, ale lekcje są uniwersalne – zwłaszcza na kotwicy, w nocy, przy zapowiedzi burzy:

  • Miecz lub kil podnoszony – w dół, jeśli tylko pozwala głębokość. Na jachcie mieczowym to często najprostszy sposób na zwiększenie stateczności.
  • Prawdziwa wachta kotwiczna przy ostrzeżeniu burzowym – ktoś, kto wie, co robić, a nie tylko „pilnuje”.
  • Zamknięte luki, okna i zejściówki – woda wlewająca się przez otwarte otwory zamienia przechył w zatonięcie.
  • Silnik gotowy do pracy, żeby szybko ustawić się dziobem do wiatru albo odejść z kotwicowiska.
  • Radar burzowy i prognoza – gwałtowne szkwały przed frontem burzowym często widać na radarze opadów kilkadziesiąt minut wcześniej.

Zarówno raport MAIB, jak i ustalenia włoskich biegłych nie są jeszcze ostateczne. Wobec nikogo nie zapadł wyrok – wszyscy objęci śledztwem są niewinni, dopóki sąd nie orzeknie inaczej.


Źródła: La Repubblica (13.11.2026) – relacja z raportu biegłych prokuratury w Termini Imerese; raport wstępny MAIB „Foundering of the yacht Bayesian with loss of 7 lives” (maj 2025); dane techniczne jachtu – Perini Navi, Yachting World, Superyacht Times.

Zdjęcia: Bayesian w Milazzo, 8.08.2024 – Sfischer, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0. Widok z Solunto – Dedda71, Wikimedia Commons, licencja CC BY 3.0. Rysunek: opracowanie własne.