Blog żeglarski od 2007 roku FacebookYouTubeInstagramE-mail
← Strona główna
Przepisy

Zmiany w REJA24: co czeka żeglarzy i właścicieli jachtów do 15 m?

Jacht Santoria pod polską banderą

Od uruchomienia systemu REJA24 w 2020 roku polska bandera rekreacyjna stała się jedną z najpopularniejszych w Europie. W rejestrze jest już ponad 90 tysięcy jednostek, a znaczną ich część stanowią jachty armatorów zagranicznych. Skala tego sukcesu ujawniła jednak luki, które ustawodawca chce zamknąć nowelizacją ustawy o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m.

Projekt ma rozwiązać trzy główne problemy:

  • brak aktualnych danych o armatorach,
  • ograniczone możliwości wykonywania obowiązków państwa bandery,
  • rosnącą liczbę przypadków wykorzystywania jednostek pod polską banderą do działalności przestępczej poza granicami kraju.

1. Najważniejsze zmiany w systemie REJA24

Projektowane przepisy odchodzą od dotychczasowego modelu, w którym rejestracja była bezterminowa i niemal bezobsługowa. Nowelizacja wprowadza bardziej aktywny nadzór nad wpisami w rejestrze i obejmuje pięć kluczowych obszarów.

  • Koniec bezterminowej rejestracji. Co pięć lat właściciel będzie musiał potwierdzić ważność dokumentu rejestracyjnego oraz aktualność danych w rejestrze. Nie będzie to ponowna rejestracja jednostki, lecz procedura administracyjna potwierdzająca, że jacht nadal istnieje, kto jest jego właścicielem i jakie są jego dane kontaktowe.
  • Zawieszenie dokumentu i zakaz żeglugi. Między ważnym wpisem a wykreśleniem pojawia się etap pośredni – zawieszenie ważności dokumentu. Nastąpi ono m.in. przy braku aktualizacji danych, rozbieżnościach między rejestrem a stanem faktycznym lub naruszeniu przepisów o bezpieczeństwie morskim. Do czasu uporządkowania sprawy obowiązywać będzie zakaz uprawiania żeglugi i eksploatacji jednostki.
  • Szersze przesłanki wykreślenia. Rozszerzono katalog sytuacji prowadzących do usunięcia jachtu z rejestru. Należą do nich m.in. brak aktualizacji danych, niewykonanie obowiązków po zawieszeniu dokumentu, brak reakcji na wezwania organów administracji lub upoważnionych organizacji oraz niektóre przypadki związane z bezpieczeństwem morskim.
  • Więcej danych armatora i porządek w numerach kadłuba. Rejestr będzie gromadził szerszy zakres informacji, w tym obywatelstwo, udziały współwłaścicieli, a w określonych przypadkach także adres e-mail i numer telefonu armatora. Jednocześnie ułatwiono identyfikację jachtów spoza UE (np. z USA) – dopuszczono numery nadawane przez producentów poza europejskimi normami HIN, CIN i WIN. Jeśli jednostka nie ma numeru w rozumieniu ustawy, organ nada jej indywidualny numer identyfikacyjny (INI), umieszczany na kadłubie obok dotychczasowego oznaczenia producenta.
  • Przegląd wstępny. Jednostki niebędące polską własnością przed wpisem do rejestru przejdą weryfikację prowadzoną przez „upoważnioną uznaną organizację” (obecnie jest nią wyłącznie Polski Rejestr Statków S.A.). Przegląd ma charakter identyfikacyjny i administracyjny: obejmuje sprawdzenie zgodności wniosku z dokumentacją, identyfikację jednostki i numerów kadłuba, podstawowe parametry oraz ogólny stan jachtu pod kątem deklarowanej eksploatacji. Jednostki z deklaracją zgodności CE mogą przejść przegląd zdalnie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej – ostateczną decyzję w tej sprawie podejmuje organizacja przeprowadzająca przegląd.

2. Co zmieni się dla żeglarzy mających jachty do 15 m długości?

Pod polską banderą – autor bloga za sterem

Z perspektywy właścicieli mniejszych jachtów rekreacyjnych najważniejsze jest to, że projekt nie zamyka polskiego rejestru dla mniejszych jednostek (ustawa obejmuje jachty do 24 m) i nie tworzy nowej kategorii obowiązkowych badań technicznych. W materiałach legislacyjnych wyraźnie odróżniono nowy przegląd wstępny od inspekcji związanych z Kartą Bezpieczeństwa, które służą ocenie wymagań bezpieczeństwa i dotyczą jachtów komercyjnych oraz jednostek rekreacyjnych o długości powyżej 15 m.

Żeglarz z rekreacyjnym jachtem do 15 m nadal nie będzie więc podlegał badaniom technicznym właściwym dla Karty Bezpieczeństwa, ale obejmą go ogólne zasady nowej ustawy. W praktyce oznacza to:

  • potwierdzanie aktualności dokumentu co 5 lat,
  • uzupełnienie i bieżące aktualizowanie danych kontaktowych,
  • pilnowanie terminów, aby uniknąć zawieszenia rejestracji i zakazu żeglugi.

Dodatkowy ciężar w postaci przeglądu wstępnego i wyższych opłat ma spaść przede wszystkim na armatorów zagranicznych, czyli na jednostki niebędące polską własnością.

3. Kiedy zmiany wejdą w życie? Etap prac i okresy przejściowe

Dar Młodzieży w Gdyni

Projekt jest na etapie prac parlamentarnych. Pod koniec października 2026 r. sejmowa Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zarekomendowała jego uchwalenie, ale ostateczny kształt ustawy – w tym zapowiadane podwyższenie opłat za rejestrację – nie jest jeszcze przesądzony. Nie znamy też konkretnej daty wejścia przepisów w życie.

Wiadomo natomiast, że dokumenty wydane przed nowelizacją nie stracą ważności z dnia na dzień. Właściciele jednostek już wpisanych do REJA24 dostaną okres przejściowy na potwierdzenie ważności dokumentu i aktualizację danych (a w przypadku jednostek zagranicznych – także na przegląd wstępny). Jego długość zależy od daty rejestracji:

Data rejestracji jednostki w REJA24 Okres przejściowy od wejścia ustawy w życie
do 31 grudnia 2021 r.3 miesiące
1 stycznia 2022 r. – 28 lutego 2023 r.6 miesięcy
1 marca 2023 r. – 31 sierpnia 2023 r.9 miesięcy
1 września 2023 r. – 29 lutego 2024 r.12 miesięcy
1 marca 2024 r. – 31 sierpnia 2024 r.15 miesięcy
1 września 2024 r. – 28 lutego 2025 r.18 miesięcy
1 marca 2025 r. – 28 lutego 2026 r.21 miesięcy
zarejestrowane później24 miesiące

Podsumowanie

Dla większości polskich żeglarzy, którzy dbają o aktualność swoich danych i odpowiadają na korespondencję z rejestru, reforma nie powinna utrudnić korzystania z polskiej bandery. Oznacza jednak odejście od modelu „zarejestruj raz i zapomnij” na rzecz regularnego kontaktu z administracją.